Libia traci miliardy dolarów przez przemyt paliw

System przemytu ukształtował się na stałe i obejmuje około 50 tankowców. Paliwo rafinowane jest wyprowadzane z rynku wewnętrznego Libii, przeładowywane statek–statek na wodach międzynarodowych i eksportowane przy użyciu sfałszowanej dokumentacji. Główne porty wyjściowe to Bengazi, Tobruk i Ras Lanuf we wschodniej Libii.

Ładunki trafiają do Grecji, Malty, Hiszpanii, Niemiec, Belgii, a także do Turcji i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Libia importuje duże wolumeny paliw i sprzedaje je w cenach subsydiowanych na rynek krajowy, ale znacząca część jest przekierowywana i odsprzedawana za granicą po cenach rynkowych. Zyski generują hybrydowe sieci łączące lokalnych pośredników i międzynarodowych operatorów logistycznych. Szacunki wskazują, że przemyt paliw kosztuje Libię kilka miliardów dolarów rocznie. Niedawny raport śledczy mówi o łącznych stratach gospodarczych na poziomie 6–7 mld USD rocznie, wynikających z nielegalnego eksportu i wypaczeń w systemie subsydiów.

Misja UE EUNAVFOR MED Irini, powołana w 2020 roku do wsparcia embarga ONZ na dostawy broni, przechodzi reorientację. W Unii Europejskiej rośnie nacisk na wzmocnienie monitorowania nielegalnych morskich szlaków transportu energetycznego i współpracy z władzami libijskimi w zakresie bezpieczeństwa portów.

Irini zmienia się z misji skupionej na embargu militarnym w szerszą platformę bezpieczeństwa morskiego na środkowym Morzu Śródziemnym. W kontekście silnie podzielonej Libii, gdzie sieci zbrojne są powiązane z przepływami energii, nielegalny handel paliwami stał się jedną z głównych równoległych gałęzi gospodarki kraju.