Rozwiń swój biznes z programem Paliwa BAQ
Kontenery Ad-Blue SWIMER

W Europie może zniknąć nawet 10 rafinerii

Wysokie ceny ropy, niskie marże przerobowe, spadające zyski z diesla, kurczący się popyt na benzynę, groźna konkurencja na Wschodzie. Europejskie rafinerie znalazły się pod niespotykaną dotąd presją. Będą musiały wyłączyć 15 proc. mocy produkcyjnych?

W Europie może zniknąć nawet 10 rafinerii

Przemysł rafineryjny na naszym kontynencie od kilku już lat walczy ze słabnącym popytem i nadpodażą mocy produkcyjnych. Wojnę na razie przegrywa. W efekcie od 2009 roku zamknięto już 20 rafinerii, ale kryzys, w jakim znalazła się europejska branża, może doprowadzić do kolejnych likwidacji zakładów tego typu.

Rafinerie do zamknięcia

Tylko w tym roku węgierski MOL wyłączył swoją rafinerię Mantua w północnych Włoszech, a Murphy Oil wstrzymał przerób w walijskiej rafinerii Milford Haven. Teraz poszukuje kupca na swoje brytyjskie aktywa. Coraz głośniej też o planach ENI zamknięcia połowy mocy rafineryjnych we Włoszech. Obraz dopełnia trudna sytuacja w jakiej znalazły się należące do Orlenu Możejki. Litewskie media wieszczą, że rafineria może zostać zamknięta jeszcze w tym roku. Dziennik „Lietuvos Rytas” groźbę bankructwa wiąże z rezygnacją Amerykanów z kupowania paliwa Orlen Lietuva (do USA płynęło około połowy produkcji Możejek). Problemy z dostawą na rynek amerykański to efekt łupkowego boomu za oceanem. Ale do problemów na Litwie przyczynił się też kryzys ukraiński (na tamtejszy rynek trafiało paliwo Orlenu). Do strat spółki (w 2013 r. Orlen Lietuva straciła 94,3 mln dol. netto) przyczyniły się dodatkowo kłopoty logistyczne (wysokie opłaty kolejowe, brak możliwości dostaw ropy rurociągiem i konieczność kosztowego importu drogą morską). PKN Orlen na razie ograniczył moce produkcyjne w Możejkach. Instalacje działają na 58 proc. możliwości (w I kw. 2013 r. było to 98 proc.). W ciągu roku wolumen sprzedaży w segmencie rafineryjnym spółki skurczył się o 15 proc.

Z trudną sytuacją rynkową zmaga się jednak cała branża naftowa. – Spowolnienie gospodarcze w krajach Unii Europejskiej, nadpodaż mocy rafineryjnych, kontrowersyjna polityka klimatyczna, a także rosnąca konkurencja producentów paliw z Rosji i Bliskiego Wschodu oraz rewolucja łupkowa w USA spowodowały, że sytuacja europejskiego sektora naftowego w ciągu ostatnich lat stała się niezwykle trudna. Z uwagi na kurczące się marże biznes przestał być tak opłacalny, jak jeszcze dekadę wcześniej. Niska rentowność sektora sprawiła, że wiele firm sprzedaje lub likwiduje swoje aktywa rafineryjne – tłumaczą w biurze prasowym płockiego koncernu.

Problem z nadpodażą

W Polsce jesteśmy jednak w bardziej komfortowej sytuacji niż reszta Europy, gdyż nasze rafinerie są stosunkowo młode, nowoczesne i pomimo spadku marż rafineryjnych, mają rosnący rynek zbytu na swoje produkty. Polskie rafinerie są w dodatkowo lepszej sytuacji, bo zarabiają na różnicy między ropą rosyjską (Ural) a ropą Brent. Jednak i ta poduszka importowa (dyferencjał) stała się znacznie cieńsza (z danych PKN Orlen wynika, że w I kwartale marża rafineryjna i dyferencjał Brent/Ural spadły w sumie o 3,1 dol./b – z 5,8 do 2,7 dol.). W Lotosie nie ukrywają, że sytuacja segmentu rafineryjnego nie jest komfortowa. Modelowa marża rafineryjna gdańskiej spółki za I kwartał spadła rok do roku o 45 proc. Mimo to była wyższa niż europejski benchmark oraz średnia dla konkurencyjnych zakładów.

Europejskie rafinerie mają kłopot bo są skazane na import drogiego surowca i nie mają takich przewag jak rafinerie posiadające dostęp do taniej ropy w USA czy na Bliskim Wschodzie. Właśnie tam ruszyły ogromne inwestycje w nowe moce rafineryjne, które mogą zmieść europejski przemysł naftowy. Mówi się o uruchomieniu nowych mocy w latach 2013-2017 na poziomie ponad 430 mln ton. Tymczasem szacuje się, że globalny popyt na ropę już dziś jest o 35 proc. niższy od podaży.

Dodatkowo rewolucja łupkowa nie pozwala patrzeć optymistycznie na przemysł naftowy na naszym kontynencie. Zagrożeniem są też plany modernizacyjne rosyjskich instalacji przerobowych.

Analitycy nie mają wątpliwości, że w tym i przyszłym roku nie dojdzie do znaczącej poprawy marż. Europejskie rafinerie przez długie lata koncentrowały się głównie na produkcji benzyn, po zmianie potrzeb rynkowych i wzroście zapotrzebowania na ON ruszył eksport benzyn do USA. Dziś Ameryka nie potrzebuje jednak paliwa z Europy.

Wygrywają rafinerie, które mają mniejsze koszty i są najefektywniejsze. Te w Europie z reguły są stare i dawno niemodernizowane. Ostatnią rafinerią od podstaw wybudowano na naszym kontynencie prawie trzy dekady temu. Gdyby tego było mało nadwyżki paliw z rafinerii azjatyckich lokowane są na terenie UE, co dodatkowo pogarsza kondycję firm paliwowych w tym regionie.

Gra o przetrwanie

Jeszcze w 2005 r. europejskie rafinerie wykorzystywały 90 proc. swych mocy. Dziś już tylko 80 proc. Analitycy twierdzą, że by zbalansować rynek, w ciągu najbliższych 4 lat należałoby zamknąć kolejne 15 proc. europejskich mocy przerobowych. To oznacza, że z gry musiałoby wypaść jeszcze nawet 10 średniej wielkości rafinerii. Szacuje się, że produkcja rafinerii z regionu Morza Śródziemnego tego lata spadnie o jedną czwartą. Zakłady naftowe w północno-zachodniej części naszego kontynentu ograniczą z kolei produkcję o około 15 proc. – Nadpodaż mocy rafineryjnych w Europie czy kurczące się marże wpłynęły na niską rentowność segmentu rafineryjnego. Wyłączenia kolejnych rafinerii poprawiają warunki działania pozostałym tego typu obiektom. Toczy się swoista gra o przetrwanie – podkreślają w Orlenie.

Matti Lehmus, wiceprezes fińskiego koncernu Neste Oil, wskazuje, że ze słabnącymi marżami mamy do czynienia od miesięcy. – To ma związek głównie z dekoniunkturą na rynku diesla – przekonuje w rozmowie a agencją Reuters.

Widoczne są nadwyżki diesla w Europie. Zdaniem Carla Srenberga z rady nadzorczej koncernu BP, to efekt nie tylko mniejszego zużycia, ale również wzrostu udziału biopaliw w paliwach.

W Europie marże na produkcji diesla znalazły się na najniższym poziomie od dwóch lat i sięgają 10 dol. za baryłkę. Paliwo w coraz większym stopniu napływa z rafinerii amerykańskich, rosyjskich a nawet azjatyckich. Import z USA w maju sięgnął około 2 mln ton i według zapowiedzi wzrośnie latem. Analitycy przekonują, że marże na dieslu – z uwagi na rosnące moce produkcyjne w Azji i na Bliskim Wschodzie – jeszcze przez kilka lat pozostaną w Europie pod presją.

Szansą strefa wolnego handlu

W czerwcu produkcja paliw w europejskich rafineriach osiągnęła około 10,76 mln baryłek dziennie. To 76 proc. mocy przerobowych tych instalacji – podaje firma konsultingowa Wood Mackenzie. Dla porównania rok wcześniej przerób ropy wyniósł 11,99 mln b/d. Choć produkcja – według prognoz – wzrośnie w lipcu i osiągnie poziom 11,12 mln b/d (prawie 79 proc. mocy przerobowych), to i tak będzie to o 1,02 mln b/d gorszy wynik niż w analogicznym okresie 2013 r. Wówczas rafinerie wykorzystywały 85,7 proc. swoich mocy. Szacuje się, że w sierpniu europejskie rafinerie zwiększą produkcję do 11,35 mln baryłek (80,4 proc. mocy), jednak różnica do wyników osiąganych w roku ubiegłym wciąż będzie znacząca (w sierpniu 2013 r. przerób sięgał prawie 12 mln b/d). – Kiedy marże są takie jak dziś, ratunkiem jest zamykanie instalacji. Znaleźliśmy się w punkcie zwrotnym – mówi cytowany przez agencję Reuters Marcel Van Poecke, dyrektor zarządzający Carlyle International Energy Partners.

Utrzymujące się wysokie ceny surowca w regionie mocno zaważyły na marżach rafineryjnych. Rafinerie w północno-wschodniej Europie generują 2 dol. zysku na baryłce (dane dotyczą maja). W przypadku rafinerii śródziemnomorskich jest to już tylko 12 centów. To sprawiło, że wiele zakładów zaczęło poszukiwać tańszej alternatywy dla dotychczasowych źródeł dostaw surowca. W ostatnich tygodniach coraz więcej tankowców pojawiło się w Europie z egzotycznymi gatunkami surowca. Przypływają dostawy ropy Vasconia z Kolumbi, Maya z Meksyku, czy Oriente z Ekwadoru. Napływ ropy z Ameryki Łacińskiej do Europy w ciągu ostatniego roku wyraźnie rośnie, co jest m.in. konsekwencją spadku zamówień importowych ze strony Stanów Zjednoczonych. Ameryka Północna produkuje coraz więcej własnej ropy i ta wkrótce również w coraz większym stopniu zacznie trafiać na nasz kontynent. Hiszpański Repsol w czerwcu testował pierwszą partię ropy z Kanady. WTS (ropa gatunku Western Canada Select) ma być eksportowana z portów w USA. – Europejskie rafinerie muszą szukać alternatywy. Mają do tego okazję, bo na rynku pojawiają się dostawcy z Kanady i Ameryki Łacińskiej – podkreśla cytowany przez Reutersa David Wech, dyrektor zarządzający wiedeńską firmą konsultingową JBC Energy.

Eksperci twierdzą, że zdjęcie ograniczeń eksportowych z USA sprawi, że pojawi się nowe, potężne źródło dostaw ropy naftowej. To może być szansa dla Europy. – Obecnie USA korzystają na niższych cenach energii, ale też i niższych cenach ropy z powodu zakazu eksportu ropy i gazu, której podaż w USA rośnie. Tańszy surowiec i tańsza energia powodują, że amerykańskie rafinerie uzyskują nadzwyczajne marże w stosunku do rafinerii europejskich. Jeśli powstanie strefa wolnego handlu i zostanie zniesiony zakaz eksportu ropy i gazu, ceny ropy się wyrównają i zniknie przewaga rafinerii USA z tego tytułu, co poprawi pozycje konkurencyjną europejskich rafinerii – zapewniają w Orlenie.
Kontenery Ad-Blue SWIMER

Więcej w kategorii

Polska będzie zaopatrywać niemiecką rafinerię w Schwedt?
Polska będzie zaopatrywać niemiecką rafinerię w Schwedt?
Polska pomoże w dostawach ropy do niemieckiej rafinerii PCK Schwedt tylko wtedy, gdy rosyjska firma Rosneft Deutschland zostanie całkowicie usunięta jako udziałowiec, poinformowała agencja Reutera powołując się na informacje uzyskane z polskiego resortu klimatu.
Energia słoneczna dla stacji AVIA
Energia słoneczna dla stacji AVIA
Instalacje fotowoltaiczne powstały przy 5 stacjach paliw AVIA zarządzanych przez Grupę Unimot. W komunikacie prasowym operator podał, że łącznie moc nowych instalacji na stacjach AVIA przekracza 100 kWp.
Rebranding stacji przejętych od Lotosu za kilka miesięcy
Rebranding stacji przejętych od Lotosu za kilka miesięcy
PKN Orlen poinformował PAP, że planuje zakończyć w styczniu 2023 r. rebranding około 100 stacji paliw przejętych od Lotosu.
Wałbrzych zakupi autobusy wodorowe
Wałbrzych zakupi autobusy wodorowe
Na ulicach Wałbrzycha pojawią się w I kwartale 2024 r. nowe autobusy napędzane wodorem, które miasto zakupi dzięki dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Karty paliwowe dla małych i mikro przedsiębiorców
Karty paliwowe dla małych i mikro przedsiębiorców
Sieć stacji paliw Moya poinformowała, że wprowadza karty paliwowe Moya mikrofirma dla małych i mikro przedsiębiorstw oraz jednoosobowych działalności gospodarczych.
Wyłoniono dzierżawców MOP-ów ze stacjami paliw na A1
Wyłoniono dzierżawców MOP-ów ze stacjami paliw na A1
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad poinformowała we wtorek 20 września, że dzierżawcą dwóch MOP-ów koło Radomska będzie firma Orlen.
Współpraca Orlenu i Pesy na rzecz kolei wodorowej
Współpraca Orlenu i Pesy na rzecz kolei wodorowej
Orlen podpisał porozumienie o strategicznej współpracy z Pesą Bydgoszcz przy tworzeniu kompleksowej oferty dla publicznego transportu kolejowego. W ramach umowy płocki koncern zapewni paliwo wodorowe oraz infrastrukturę tankowania dla produkowanych przez Pesę lokomotyw manewrowych oraz pociągów pasażerskich.
Spotkanie prezesa PKN Orlen z ukraińskim ministrem energii
Spotkanie prezesa PKN Orlen z ukraińskim ministrem energii
Daniel Obajtek poinformował w poniedziałek na Twitterze, że spotkał się z ukraińskim ministrem energii Germanem Gałuszczenko. Samo spotkanie prezes Orlenu ocenił jako bardzo dobre.
Stacja tankowania wodoru powstanie w Wałbrzychu
Stacja tankowania wodoru powstanie w Wałbrzychu
PKN Orlen poinformował, że w Wałbrzychu zbuduje stację tankowania wodoru. Inwestycja zostanie dofinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
PKN Orlen zainteresowany udziałami w niemieckiej rafinerii Schwedt?
PKN Orlen zainteresowany udziałami w niemieckiej rafinerii Schwedt?
PKN Orlen jest zainteresowany przejęciem pakietu kontrolnego w rafinerii PCK Schwedt, która obecnie jest pod zarządem władz federalnych, skutecznie odsuwając kontrolę od rosyjskiego Rosnieftu – podała w weekend agencja Reutera.
Pościg za kierowcą, który nie zapłacił za zatankowanie paliwa
Pościg za kierowcą, który nie zapłacił za zatankowanie paliwa
Policjanci z Sierpca zatrzymali po pościgu 22-letniego kierowcę volkswagena Passata, który na jednej ze stacji paliw zatankował auto i odjechał nie płacąc. Wraz z nim jechała 17-latka, która - aby utrudnić pościg - wyrzucała z samochodu na drogę różne przedmioty.
Sytuacja na rynku paliw poprawia się
Sytuacja na rynku paliw poprawia się
W piątkowym wpisie na Twitterze Daniel Obajtek przekazał pozytywne dla kierowców wieści. Wskazał, że są one związane z "korzystnymi zmianami na europejskim rynku paliw".
W Terminalu Paliw w Ostrowie Wielkopolskim powstanie farma fotowoltaiczna
W Terminalu Paliw w Ostrowie Wielkopolskim powstanie farma fotowoltaiczna
PKN Orlen w zapytaniu ofertowym poszukuje dostawcy i wykonawcy budowy farmy fotowoltaicznej na terenie Terminalu Paliw w Ostrowie Wielkopolskim o mocy ok. 3 MW z wykorzystaniem produkcji energii elektrycznej na potrzeby własne. Oferty można składać do 17 października.
Jakość, pewność i dywersyfikacja dostaw gazu

Pozostałe aktualności

Rafineria Sines zostanie zamknięta na niespełna miesiąc
Rafineria Sines zostanie zamknięta na niespełna miesiąc
Portugalska rafineria Sines, której właścicielem jest Galp Energia, zostanie zamknięta w październiku na 25 dni, z powodu planowanej konserwacji, powiedział w czwartek rzecznik firmy. Zakład ma moc przerobową 220 tys. baryłek dziennie.
Na rynkach ropy jest niewielkie pole manewru
Na rynkach ropy jest niewielkie pole manewru
Dyrektor generalny Abu Dhabi National Oil Co Sultan al-Jaber powiedział w czwartek, że na rynkach ropy jest niewielkie pole manewru, bowiem są one podatne na dalsze zakłócenia ze względu na minimalne wolne moce produkcyjne.
Wielka Brytania znosi moratorium na wydobycie gazu łupkowego
Wielka Brytania znosi moratorium na wydobycie gazu łupkowego
Wielka Brytania jest gotowa do wydania nowych koncesji na wydobycie ropy i gazu. Poinformowano o tym na stronie internetowej brytyjskiego rządu. Wydania licencji można spodziewać się na początku października.
Ograniczenie ceny rosyjskiej ropy tylko w warunkach solidarności
Ograniczenie ceny rosyjskiej ropy tylko w warunkach solidarności
Komisja Europejska nie wierzy, że ograniczenie cen ropy z Rosji tylko ze strony UE będzie skuteczne. Potrzebne jest międzynarodowe wsparcie i dyskusja w ramach G7- mówił na briefingu w Brukseli przedstawiciel Komisji Europejskiej Eric Mamer.
Grupa Orlen inwestuje w segment recyklingu
Grupa Orlen inwestuje w segment recyklingu
Grupa Orlen inwestuje w proekologiczne projekty, które umożliwiają zagospodarowanie odpadów z tworzyw sztucznych. Spółka Orlen Unipetrol podpisała umowę na zakup włosko-czeskiej firmy REMAQ, lidera w obszarze recyklingu w Europie Centralnej.
W Chinach spadną ceny paliw
W Chinach spadną ceny paliw
Od czwartku Chiny obniżą ceny benzyny i oleju napędowego odpowiednio o 41,1 i 39,7 USD za tonę, po wzroście cen na początku miesiąca – podano w raporcie Państwowego Komitetu ds. Rozwoju i Reform Chińskiej Republiki Ludowej.