Windfall tax 2.0 - podwyżka CIT dla firm paliwowych i energetycznych

Według ekspertów z kancelarii główne założenia do ustawy to:

1. Podwyższenie stawki podatku CIT dla podmiotów paliwowych i energetycznych

a) Podmioty objęte podwyższoną stawką

Projekt przewiduje zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych polegające na czasowym podwyższeniu stawki CIT dla podmiotów prowadzących działalność koncesjonowaną w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne oraz ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2026 r. poz. 69), a także działalność niekoncesjonowaną w zakresie:

·       wydobycia gazu ziemnego lub ropy naftowej;

·       obrotu paliwem gazowym lub obrotu gazem ziemnym z zagranicą;

·       handlu ropą naftową;

·       wytwarzania paliw ciekłych, z wyłączeniem tzw. blendingu;

·       obrotu paliwami ciekłymi;

·       dystrybucji energii elektrycznej przez największe podmioty, tj. te, które nie są uprawnione do stosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 9d ust. 7 pkt 1 Prawa energetycznego;

·       przesyłania energii elektrycznej.

W przypadku obrotu paliwami ciekłymi projekt nie przewiduje rozróżnienia pomiędzy działalnością prowadzoną na podstawie koncesji OPZ a działalnością objętą koncesją OPC. Z brzmienia projektu wynika zatem, że regulacja może obejmować zarówno obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, jak i obrót paliwami ciekłymi na rynku krajowym.

Podwyższona stawka CIT będzie miała zastosowanie do podmiotów prowadzących wskazane rodzaje działalności, których przychody przekraczają 50 mln EUR, niezależnie od przyjętej przez nie formy rozliczeń podatkowych. Regulacją zostaną objęte również podatkowe grupy kapitałowe (PGK), jeżeli co najmniej jedna ze spółek wchodzących w ich skład prowadzi działalność objętą projektowanymi przepisami.

b) Stawki podatku

Podwyższenie podstawowej 19 proc. stawki CIT ma mieć charakter czasowy. Projekt przewiduje następujące stawki:

·       30 proc. podstawy opodatkowania w pierwszym roku podatkowym rozpoczynającym się po wejściu w życie projektowanych zmian, tj. zasadniczo w 2027 r.;

·       26 proc. podstawy opodatkowania w drugim roku podatkowym, tj. zasadniczo w 2028 r.;

·       23 proc. podstawy opodatkowania w trzecim roku podatkowym, tj. zasadniczo w 2029 r.

Począwszy od czwartego roku podatkowego rozpoczynającego się po wejściu w życie projektowanych zmian, tj. zasadniczo od 2030 r., nastąpi powrót do podstawowej stawki CIT – według założeń przedstawionych w środę 19 sierpnia, stawka ta ma zostać podwyższona do 22 proc. .


2. Wsparcie dla sektora energochłonnego

Środki pozyskane w związku z czasowym podwyższeniem stawki CIT mają służyć finansowaniu mechanizmu wsparcia dla przemysłu energochłonnego. Projektowane rozwiązania oraz warunki przyznawania pomocy opierają się na przyjętym w czerwcu 2025 r. przez Komisję Europejską komunikacie „Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu" (ang. Clean Industrial Deal State Aid Framework, „CISAF"), w szczególności na sekcji 4.5.

Projektowane rozwiązania przewidują m.in.:

·       możliwość obniżenia średniej rocznej hurtowej ceny rynkowej energii elektrycznej w odniesieniu do nie więcej niż 50 proc. rocznego zużycia energii elektrycznej przez beneficjenta; zużycie może być ustalane na podstawie roku, w którym powstają koszty kwalifikowane, albo roku poprzedniego;

·       cena energii objęta pomocą, po uwzględnieniu dopłaty, nie może spaść poniżej 50 EUR/MWh;

·       obowiązek realizacji inwestycji wspierających zieloną transformację, przy czym katalog kwalifikowanych inwestycji zostanie określony w programie;

·       przeznaczenie co najmniej 50 proc. otrzymanej pomocy na inwestycje w nowe lub zmodernizowane aktywa realizowane przez beneficjentów wsparcia lub za pośrednictwem podmiotów trzecich;

·       obowiązek uruchomienia inwestycji co do zasady w terminie 48 miesięcy od dnia przyznania pomocy.