Rozwiń swój biznes z programem Paliwa BAQ
Paliwa BAQ jakość grupy Orlen

Przeniesienie koncesji – czy jest to możliwe?

Koncesja jest aktem o charakterze konstytutywnym i osobistym. Daje koncesjonariuszowi określone prawa, skuteczne wobec osób trzecich oraz wobec organu administracji publicznej. W doktrynie i w orzecznictwie sporna jest kwestia możliwości przeniesienia koncesji w szczególności w kontekście przepisów kodeksu cywilnego - artykułu 551 oraz 552 k.c., czyli możliwości jej przeniesienia łącznie z całym przedsiębiorstwem. Pierwszy ze wskazanych artykułów definiuje przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, które obejmuje jednocześnie m.in. koncesje, licencje i zezwolenia. Drugi stanowi natomiast, iż czynność prawna, mająca za przedmiot przedsiębiorstwo, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przeniesienie koncesji – czy jest to możliwe?
Część doktryny, z interpretacji powyższych przepisów, wywodzi tezę, iż koncesję można przenieść w przypadku zbycia przedsiębiorstwa innemu podmiotowi. Powyższe argumentują faktem, iż "skoro koncesja jest elementem przedsiębiorstwa, a transakcja zbycia przedsiębiorstwa obejmuje wszystko, co wchodzi w jego skład, to można twierdzić, że transakcja zbycia przedsiębiorstwa obejmuje m.in. koncesję na prowadzenie działalności" .

Z drugiej jednak strony, przy argumentacji o niemożliwości zbycia koncesji, kładzie się nacisk na właściwości koncesji, czyli okoliczności, iż jest ona aktem ściśle związanym z właściwościami podmiotu, który ją uzyskał, nawet w obliczu unormowań art. 551 k.c. Podkreśla się, że prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym są, co do zasady, związane z osobą, dla której je ustanowiono. Wskazać tu należy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.05.1998 r., (sygn. III RN 34/98) gdzie uznano, iż "koncesja ma charakter publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego i z tej przyczyny, co do zasady, wyłączona jest z obrotu cywilnoprawnego".

Podobne uważa Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 14 stycznia 2000 roku, (sygn. I SA 1721/99) i z dnia 19 października 2000 roku, (sygn. I SA/Kr 1268/99). Takie stanowisko zaprezentował również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 października 2007 roku, (sygn. VI ACa 387/07). W wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., (sygn. II OSK 350/06) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż: "Koncesja na prowadzenie apteki ma charakter publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego (osobistego) i z tej przyczyny, co do zasady, wyłączona jest z obrotu cywilnoprawnego", stwierdzając również, iż: "Zezwolenie jest decyzją administracyjną, aktem publicznoprawnym, jego przedmiotem jest udzielenie uprawnień publicznoprawnych, regulowanych przepisami prawa publicznego, ukierunkowanymi na ochronę interesu publicznego. To ochrona interesu publicznego (w tym m.in. ochrona zdrowia, życia, bezpieczeństwa, porządku publicznego) tkwi u podstaw zasady nieprzenoszalności uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji.

Ogólnej zasady nieprzenoszalności na gruncie prawa publicznego uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji nie podważa przepis art. 552 k.c., który - wprowadzając zasadę, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa - zastrzega, że nie ma ona zastosowania, gdy co innego wynika z treści tej czynności prawnej albo z przepisów szczególnych".

Należy również przytoczyć treść wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 11 grudnia 2006 roku (sygn. AmE 8/06), w którym sąd ten stwierdził, iż: "(...) udzielona (...) koncesja ma charakter publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego. O charakterze tym przesądza między innymi, sposób ubiegania się i uzyskania koncesji, a także uprawnienia organów administracyjnych do kontroli podmiotów, którym koncesji udzielono, udzielona koncesja jest aktem nierozerwalnie związanym z właściwościami podmiotu, któremu ją udzielono, a nie z przedsiębiorstwem rozumianym jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, w odniesieniu do koncesji na działalność w zakresie energetyki, przepisy ustawy - Prawo energetyczne nie przewidują możliwości zbycia koncesji".

Inaczej kształtuje się natomiast kwestia możliwości "przejęcia" koncesji. To zagadnienie zostało uregulowane w kodeksie spółek handlowych (dalej k.s.h.). Przepisy tam zawarte przewidują, iż w przypadku łączenia się spółek koncesja może przejść na następcę prawnego pod tytułem ogólnym w ramach sukcesji uniwersalnej, w której sukcesor generalny wchodzi niejako w całą sytuację prawną swojego poprzednika, co odnosi się również do obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym [w: Muras Zdzisław,  Swora Mariusz; Prawo energetyczne. Komentarz. LEX, 2010].

Na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą albo na spółkę nowo zawiązaną przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Przytoczony przepis wyraża zasadę ograniczonej sukcesji administracyjnej, przy czym ma ona zastosowanie do zezwoleń, koncesji i ulg przyznanych po wejściu w życie k.s.h. (art. 618 k.s.h.). W tym kontekście uznać należy, że ani prawo energetyczne, ani też żadna ustawa przed wejściem w życie k.s.h. nie przewidywały przejścia uprawnień z koncesji udzielonych przez Prezesa URE. W związku z tym żadna koncesja wydana przez Prezesa URE przed dniem 1 stycznia 2001 roku nie może przejść na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną.

Abstrahując od powyższego, należy wskazać, iż o ile przepisy prawa energetycznego szczegółowo regulują zagadnienia administracyjnoprawne związane z koncesją w szczególności w przedmiocie cofnięcia koncesji, zmiany jej warunków lub zakresu, o tyle w przeciwieństwie do innych regulacji, nie przewidują instytucji zgody organu koncesyjnego na przejście koncesji w sytuacji następstwa prawnego. Nawet jeżeli k.s.h. zawiera normy regulujące prawno-handlowe aspekty procesu łączenia, podziału i przekształcania się spółek, to i tak nie daje ono żadnych podstaw do oceny sytuacji prawnej podmiotów wykreowanych w ten sposób przy uwzględnieniu szczególnych przepisów innych gałęzi prawa (np. prawa gospodarczego, które chroni określone dobra publiczne (np. bezpieczeństwo obrotu gospodarczego).

Wskazane powyżej procesy często będą prowadzić do konieczności zmian w udzielonej koncesji (o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym), przy czym ich dokonanie może zostać uzależnione od przedstawienia określonych wyjaśnień i dokumentów, które potwierdzą, iż "nowy" przedsiębiorca będzie mógł nadal skutecznie wykonywać działalność koncesjonowaną, a zatem spełnia kryteria wykonywania tej działalności. Ustawodawca, mając zatem na uwadze, iż zaistniałe w wyniku procesu łączenia się spółek lub ich przejęcia zmiany mogą spowodować, iż nowopowstała spółka przestanie spełniać warunki określone dla koncesjonariusza, zagwarantował organowi koncesyjnemu w art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 41 ust. 4 pkt 2 prawa energetycznego możliwość cofnięcia koncesji lub zmiany jej zakresu.

Tym samym, nawet, jeżeli w przypadku sukcesji uniwersalnej koncesja przejdzie ex lege na nowy podmiot, to i tak Prezes URE ma prawo do oceny właściwości podmiotu, który będzie wykonywał działalność koncesjonowaną, a dochodząc do wniosku, że w wyniku podziału lub połączenia mogło dojść do naruszenia przepisów regulujących kwestie koncesyjne, może w ostateczności cofnąć lub ograniczyć koncesję.

Opracowanie:

Redakcja – CWW S. Cetera, M. Węgrzyn – Wysocka i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów spółka komandytowa

Zadaj pytanie w kategorii Akcyza i VAT

* pola obowiązkowe

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, że:

  • Administratorem danych osobowych jest Information Market S.A. z siedzibą we Wrocławiu (53-613), przy ul. Stacyjnej 1/51.
  • Inspektorem ochrony danych w Information Market S.A. jest Magdalena Robak (71 787 69 69, iod @ informationmarket.pl).
  • Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane na podstawie: art. 6 pkt 1b ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych w zakresie dotyczącym udzielenia odpowiedzi na pytanie przesłane przez formularz kontaktowy.
  • Pani/Pana dane osobowe nie będą udostępniane innym podmiotom.
  • Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane ani do państwa trzeciego, ani do organizacji międzynarodowej.
  • Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez administratora do czasu udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie.
  • Posiada Pani/Pan prawo dostępu do swoich danych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w celach marketingowych w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  • Posiada Pani/Pan prawo do wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.
  • Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne w celu uzyskania odpowiedzi na zadane pytanie.
Dotrzyj do nowej grupy klientów dzięki GreenWay Polska

Więcej w kategorii

Zamrożenie cen prądu dla sektora MŚP - jakich obowiązków trzeba dopełnić, aby skorzystać?
Zamrożenie cen prądu dla sektora MŚP - jakich obowiązków trzeba dopełnić, aby skorzystać?
Prezydent RP 2 listopada podpisał ustawę z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (dalej: „Ustawa”), która wprowadza mechanizm czasowego zamrożenia cen energii elektrycznej na poziomie 785 zł/MWh dla przedsiębiorców z tzw. sektora MŚP. Kancelaria Cabaj Kotala Doradztwo Podatkowe – partner sekcji prawnej e-petrol.pl przygotowała artykuł wyjaśniający kto i na jakich warunkach może skorzystać na zmianach prawa.
Ostatnie dni na poinformowanie o zmianie właściwości urzędu skarbowego od 01.01.2023 r.
Ostatnie dni na poinformowanie o zmianie właściwości urzędu skarbowego od 01.01.2023 r.
Do 17. października br., czyli najbliższego poniedziałku podatnicy, dla których z dniem 1. stycznia 2023 r. zmianie ulega właściwy urząd skarbowy muszą dokonać stosownego zawiadomienia swojego aktualnie właściwego urzędu skarbowego o tym fakcie – przypomina zespół kancelarii Cabaj Kotala Doradztwo Podatkowe.
Limit kosztów usług niematerialnych - możliwość uzyskania zwrotu podatku
Limit kosztów usług niematerialnych - możliwość uzyskania zwrotu podatku
Z początkiem tego roku został uchylony art. 15e ustawy o CIT, który ograniczał możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów określonych kategorii wydatków ponoszonych na rzecz podmiotów powiązanych.

Partner Sekcji Prawnej

Kancelaria Cabaj Kotala

Opracowania tematyczne

Nowe przepisy dotyczące unijnych norm ubytków
Nowe przepisy dotyczące unijnych norm ubytków
Eksperci z Kancelarii Cabaj Kotala Doradztwo Podatkowe informują, że zostało opublikowane rozporządzenie Komisji Europejskiej dotyczące wspólnych „unijnych norm ubytków”.
To żyje! Mikrobiologia paliw
To żyje! Mikrobiologia paliw
Wysokie temperatury i intensywne opady deszczu oznaczają zwiększone ryzyko skażenia mikrobiologicznego. W materiale dotyczącym jakości paliw ekspertka z firmy SGS przedstawia powody, dla których warto monitorować rozwój mikroorganizmów w zbiornikach z paliwem.
Zmiany w przepisach akcyzowych i praktyka ich stosowania
Zmiany w przepisach akcyzowych i praktyka ich stosowania
Partner Sekcji Prawnej e-petrol.pl - Kancelaria Cabaj Kotala Doradztwo Podatkowe w dniu 27 kwietnia 2022 r. przeprowadziła cykliczną konferencję akcyzową. Była ona poświęcona przede wszystkim ostatnim i nadchodzącym zmianom w przepisach akcyzowych oraz najciekawszym bieżącym zagadnieniom z praktyki ich stosowania. Poniżej przedstawiamy
Skutki obecności nietypowych substancji organicznych w oleju napędowym z dodatkiem biokomponentu
Skutki obecności nietypowych substancji organicznych w oleju napędowym z dodatkiem biokomponentu
Handlowy olej napędowy w Polsce podlega systematycznej ocenie pod względem spełnienia wymagań aktualnej specyfikacji PN-EN 590+A1:2017-06. Zapisane we wspominanej normie wymagania dla parametrów takich jak między innymi: skład frakcyjny, temperatura zapłonu, gęstość, zawartość siarki, czy też zawartość wielopierścieniowych
e-Doręczenia – rewolucyjne zmiany w komunikacji z podmiotami publicznymi
e-Doręczenia – rewolucyjne zmiany w komunikacji z podmiotami publicznymi
Z dniem 5 października 2021 r. weszła w życie ustawa o doręczeniach elektronicznych, na podstawie której nałożono na przedsiębiorców oraz podmioty publiczne obowiązek elektronicznej wymiany korespondencji („e-Doręczenia”).
Wdrożenie benzyny w formule E10 na rynek krajowy
Wdrożenie benzyny w formule E10 na rynek krajowy
Opublikowana w 2018 r. dyrektywa 2018/2001 (RED II) wyznacza cel 32 proc. udziału odnawialnych źródeł energii w 2030 roku, w tym 14 proc. w transporcie oraz 40 proc. redukcję CO2. Cel OZE w transporcie będzie zrealizowany z wykorzystaniem 3,5 proc. biopaliw wyprodukowanych z surowców z załącznika IX do tej dyrektywy i przy ograniczeniu

Pozostałe aktualności

e-petrol.pl: powolny spadek cen paliw
e-petrol.pl: powolny spadek cen paliw
Spadające koszty tankowania powinny być powodem do zadowolenia wśród kierowców. Ostatnie obniżki na stacjach bardziej niż radość, mogą jednak budzić frustrację, bo ich dynamika jest zdecydowanie zbyt niska. W najbliższych dniach paliwa powinny jednak zauważalnie potanieć. Na taki kierunek zmian jasno wskazuje kombinacja taniejącej na światowych giełdach ropy naftowej i umacniającej się w relacji do dolara złotówki.
Kto wyprodukuje napoje energetyczne dla Orlenu?
Kto wyprodukuje napoje energetyczne dla Orlenu?
PKN Orlen chce wybrać producenta napojów energetycznych sprzedawanych pod marką własną należącą do koncernu Orlen. Napoje weszłyby do oferty sprzedaży w jego punktach detalicznych.
W Elblągu powstanie stacja paliw z myjnią
W Elblągu powstanie stacja paliw z myjnią
Władze miasta wydały decyzję środowiskową w sprawie budowy stacji paliw z myjnią automatyczną przy ul. Mazurskiej. Inwestorem jest firma Cleaner.
Wnioski po spotkaniu ministrów energii Arabii Saudyjskiej i Iraku
Wnioski po spotkaniu ministrów energii Arabii Saudyjskiej i Iraku
Ministrowie energii Arabii Saudyjskiej i Iraku podkreślili znaczenie przestrzegania cięć wydobywczych OPEC+, które potrwają do końca 2023 r., podało saudyjskie ministerstwo energii w piątkowym oświadczeniu.
UE chce okresu przejściowego przed limitem cen ropy
UE chce okresu przejściowego przed limitem cen ropy
Unia Europejska proponuje uzgodnienie 45-dniowego okresu przejściowego przed przyjęciem limitu cen ropy z Federacji Rosyjskiej, a także złagodzenie wymagań dla transportu morskiego związanych z transportem tego surowca.
Chińskie CNOOC rozważa sprzedaż amerykańskich aktywów
Chińskie CNOOC rozważa sprzedaż amerykańskich aktywów
Chiński państwowy koncern naftowo-gazowy China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) konsultuje się z amerykańskim bankiem JPMorgan w sprawie sprzedaży swoich amerykańskich aktywów – poinformowała agencja Reutera, powołując się na źródła zaznajomione z sytuacją.
Irak zwiększył w październiku eksport ropy
Irak zwiększył w październiku eksport ropy
Eksport ropy z Iraku w październiku wyniósł 3,381 mln baryłek dziennie - to o 0,9 proc. więcej niż miesiąc wcześniej.
Niższe dochody z eksportu ropy Arabii Saudyjskiej
Niższe dochody z eksportu ropy Arabii Saudyjskiej
Przychody Arabii Saudyjskiej z eksportu ropy we wrześniu osiągnęły najniższy poziom od marca - Królestwo eksportowało ropę o łącznej wartości 100,192 miliardów riali (26,7 miliardów USD), czyli około 900 milionów USD dziennie, podał krajowy urząd statystyczny.
Indonezja chce uwolnić swój potencjał naftowy i gazowy
Indonezja chce uwolnić swój potencjał naftowy i gazowy
Przemysł naftowy i gazowy Indonezji wymaga inwestycji w wysokości około 179 miliardów USD - poinformowała specjalna indonezyjska grupa zadaniowa ds. poszukiwania i wydobycia ropy i gazu.